Writers BlogWil jij ook een miljoenenpubliek zoals Mark (maar dan zonder de crisis)?

1. Begin met de essentie

Dit lijkt een open deur, maar let maar eens op de brieven of andere teksten die je onder ogen krijgt. Ze beginnen vaak met een open deur of een net wat te lange inleiding. Totaal overbodig. Ook de overheid heeft veel te vertellen en toe te lichten. Maar elke persconferentie begint bij Mark. Hij vertelt de belangrijkste boodschap(pen). Pas daarna geeft hij het woord aan zijn collega. Het verhaal dat we dán te horen krijgen, geldt als een toelichting op wat Mark vertelde.

Dus, begin met de essentie. Op je website, in je brieven of in je offertes. Dat doe je door op webpagina’s de belangrijkste boodschap in de eerste alinea te zetten. En in brieven en offertes in de eerste zin van elke alinea. Je kan daarvoor ook de titel van een alinea gebruiken.

2. Gebruik simpele woorden

Ik weet niet of het ligt aan de onderwijservaring van Mark of aan de tekstschrijver die hem helpt met zijn praatje, maar Mark praat in begrijpelijke taal. Hij zegt dingen als:

“Goed u te zien. En belangrijk weer bij te praten over de stand van zaken. Goed dat u ook allemaal de anderhalve meter handhaaft. Zo moet dat.”

Het is een soort formule: korte zinnen + eenvoudig woordgebruik = begrijpelijke boodschap.

Dat het ook anders kan, merken we als Jaap van Dissel, directeur Centrum Infectieziektebestrijding aan het woord is.

“Dus we hebben in het Nivel-peilstation geen positieve bevindingen voor kinderen en dat is eigenlijk toch een belangrijke surveillance in Nederland, een manier waarop we een soort radar hebben op dit ziektebeloop.”

Een ingewikkelde manier om te zeggen dat het RIVM op verschillende manieren bijhoudt welke ziektes er heersen in Nederland en wat voor mensen dan ziek worden. En dat er in elk geval bij een van die manieren 137 kinderen zijn geregistreerd met griepklachten, maar geen van hen corona had.
Jaap van Dissel gebruikt abstracte en niet-alledaagse woorden. Woorden waar je van gaat fronsen; helemaal als ze zin na zin over je worden uitgestort. Voor je het weet is je publiek de draad van het verhaal kwijt. Gebruik daarom zo veel mogelijk eenvoudige, alledaagse woorden en gebruik zo min mogelijk jargon als dat niet de taal van de lezer of luisteraar is.

3. Wees eerlijk

Eerlijkheid is een krachtige communicatievorm.
Helemaal als je het koppelt aan daadkracht. Dan wekt het vertrouwen.
Op 21 april wint Mark Rutte veel sympathie door ruiterlijk toe te geven het zelf ook best lastig te vinden allemaal:

“En ik zeg het maar ronduit: we staan daarbij voor duivelse dilemma’s. En daar heb ik ook zelf de afgelopen dagen enorm mee geworsteld. Ik moet vandaag dan ook meer dan gebruikelijk van uw tijd nemen om uit te leggen wat we wel hebben besloten, wat niet en waarom.”

Eerlijk zijn over positieve dingen gaat ons gemakkelijk af. Het is jammer dat we niet wat vaker eerlijk zijn over twijfels of dingen die fout gingen. Geef toe dat de vorige samenwerking inderdaad niet helemaal volgens plan is verlopen. En benoem wat je gaat doen of hebt gedaan om een dergelijke fout in de toekomst te voorkomen. De kans dat iemand tóch weer met je in zee gaat, is dan vele malen groter.

4. Slim: tackel tegenwerpingen op voorhand

Een lezer of een luisteraar is vrijwel nooit kritiekloos. Het is dan slim om eventuele bedenkingen alvast te weerleggen. Bij de handhaving van de regels op 9 april reageerde Mark daarom op voorhand al op de te verwachten kritiek dat verlenging van de maatregelen tot eenzaamheid en angst leiden. Hij zegt:

“En ja, ik realiseer me – ik denk iedereen in dit land realiseert zich – wat we allemaal moeten doen nu, dat dat echt impact heeft. Dat er eenzaamheid is, dat er mensen zijn met angst, dat er mensen zijn die zich eenzaam voelen. Al die zaken die spelen op dit moment in Nederland. En daarom is het zo belangrijk dat we dit niet langer rekken dan nodig is.”

Als een criticaster na die laatste opmerking denkt: ja, daar heeft hij een punt; als we nog éven volhouden, kunnen we weer terug naar meer contact, dan is de helft van de weerstand al weg.

En tijdens een van de persconferenties is de eerste vraag uit het journalistenpubliek: ‘Waarom worden we niet beloond voor ons goede gedrag?’ Het zou me niks verbazen als die vraag werd gesteld op verzoek van Rutte. Het gaf hem een mooie kans ‘m direct te beantwoorden en zo eventuele irritaties over de verlenging om te buigen naar begrip.

5. Benut de kracht van herhaling

De laatste les die we kunnen trekken uit de persconferenties is de kracht van herhaling. Het is wetenschappelijk aangetoond dat nieuwe informatie binnen een week is weggezakt als je die informatie niet gebruikt. Daarom onthoud je het niet-geven van handen en de anderhalve meter afstand het best, want daar heb je een groot deel van de dag mee te maken, maar hoe het precies zit als je koorts krijgt.. dat moet je even opzoeken. En dus sluit Mark op 13 mei, tijdens conferentie nummer zoveel, zijn verhaal af met de woorden:

“En daarom wil ik tot slot nog een keer herhalen wat we daar met zijn allen aan kunnen doen. En dat is het aller, allerbelangrijkste […] niet stoer doen als je gezondheidsklachten hebt. Dan blijf je thuis. […] Je blijft met een snotneus thuis. En als je ook nog benauwdheid ontwikkelt, of koorts, dan blijft het hele gezin thuis. Dus niet stoer doen, bij gezondheidsklachten thuis blijven. Dat is het belangrijkste.”

Ja, nou weten we het wel Mark. Sterker nog: we kunnen het moeiteloos opdreunen.
En dat was dan ook precies zijn doel.

Meer weten over hoe je deze tips in de praktijk brengt?

Bel, mail of app me. Of schrijf je in voor een van mijn workshops. Ik help je graag verder.